przepisanie domu na syna bez synowej

Koszty przeniesienia własności nieruchomości na żonę to w przypadku umowy małżeńskiej około 600 złotych, a w przypadku darowizny około 1500 złotych. Jak wygląda przepisanie domu za opiekę? Przepisanie nieruchomości za opiekę odbywa się na podstawie umowy dożywocia. Przekazanie gospodarstwa bez podziału. Mam dwójkę dzieci, gospodarstwo rolne ponad 40 ha plus dzierżawy i żadnego innego majątku. Jedno z nich rwie się do przejęcia gospodarki, drugie mieszka w mieście i prowadzi własną firmę. Darowizna części firmy synowej. Podsumowując, pojedynczy sklep czy też restauracja może stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa. W rezultacie zbycie (darowizna) takiego składnika nie podlega opodatkowaniu VAT na mocy art. 6 pkt 1 ustawy. Po pierwsze, takie „przepisanie” mieszkania dziecku wcale nie musi obowiązywać raz na zawsze. Przepisy przewidują pewne przypadki, kiedy można odwołać darowiznę. Tym, co może mieć duże znaczenie z punktu widzenia obdarowanego, są natomiast kwestie związane z dziedziczeniem oraz dodatkowym obowiązkiem przewidzianym przez przepisy. Czyli nawet przepisanie mieszkania na żonę powinno być dokonane w formie aktu notarialnego. No bo spójrz, zgodnie z art. 158 kodeksu cywilnego: Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu Frau Mit Hund Sucht Mann Mit Herz Hunderasse. Często przekazujemy najbliższym osobom nie tylko fundusze, ale również nieruchomości. Popularne przepisanie mieszkania zwykle przybiera formę darowizny mieszkania. Warto dowiedzieć się, jak przeprowadzić ją pod względem formalnym. Posiadanym majątkiem możemy rozporządzać w praktycznie dowolny sposób. Często chcemy przy tym okazać wsparcie młodszemu pokoleniu, np. dokonując przepisania mieszkania na dziecko. To z pewnością znakomity pomysł: w dobie rosnących cen nieruchomości. Posiadanie własnych czterech kątów umożliwia osiągnięcie olbrzymich oszczędności, poza tym zabezpieczy również interesy właściciela w przyszłości i sprawi, że będzie dysponował zdecydowanie większym kapitałem. Przepisanie mieszkania na dziecko może przy tym przybrać różne formy. Aby uniknąć dodatkowych kosztów, trzeba pamiętać o załatwieniu dodatkowych formalności. Te nie muszą być wcale skomplikowane. Warto dowiedzieć się, ile kosztuje przepisanie mieszkania i jak przejść przez wszystkie procedury. Przepisanie mieszkania: jaką formę może przyjąć? Myśląc o przepisaniu mieszkania (na dziecko, innego członka rodziny lub osobę niespokrewnioną) zazwyczaj myślimy o jednej z trzech form przekazania własności: Darowizna mieszkania: to bardzo popularna forma przepisania mieszkania, zwłaszcza jeżeli darczyńca nie korzysta z nieruchomości. Umowa o dożywocie: w takiej sytuacji osoba otrzymująca nieruchomość jest zobowiązana do utrzymania dożywotnika aż do jego śmierci. Ten ma również prawo zamieszkiwania w mieszkaniu i otrzymywania stosownej opieki. Wsparcie może przybrać formę renty. Testament: przepisanie mieszkania może znaleźć się również w testamencie. Wówczas spadkobierca zostanie właścicielem nieruchomości po otwarciu testamentu, a więc śmierci spadkodawcy. W związku z takimi formalnymi możliwościami bardzo często decydujemy się na darowiznę mieszkania. Jest przy tym stosunkowo prosta, zwłaszcza jeżeli dotyczy to najbliższych członków rodziny: wówczas możliwe stanie się również uniknięcie obowiązku podatkowego lub zapłacenie znacznie niższej stawki. Każdy przypadek należy jednak rozpatrywać indywidualnie. Szukasz środków na remont? Darowizna mieszkania krok po kroku Przekazywanie i otrzymywanie darowizny to z pewnością jedna z najbardziej powszechnych czynności, choć jednocześnie nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę i nie dokonujemy formalnego zgłoszenia tego faktu (co może wiązać się z popełnieniem wykroczenia lub przestępstwa podatkowego). W rzeczywistości ma ona miejsce chociażby podczas różnego typu uroczystości, kiedy wręczamy bliskim osobom prezenty. Może być nim rzecz jasna również nieruchomość. Darowizna mieszkania czy domu jest jednak pod wieloma względami szczególna i aby była skuteczna, musi przybrać określoną formę. Przed przepisaniem mieszkania należy przede wszystkim: Oszacować wartość nieruchomości: wysokość podatku i opłat zależna będzie od aktualnej wartości rynkowej mieszkania. Jej zaniżenie może wiązać się z dodatkowymi problemami. Najpierw trzeba poznać jej wartość, w czym niezbędny może okazać się rzeczoznawca majątkowy. Z jednej strony to dodatkowy koszt, z drugiej gwarancja transparentności całej procedury. Przygotować niezbędne dokumenty: aby dokonać darowizny mieszkania niezbędne będzie przedstawienie podstawy nabycia nieruchomości (np. wypisu aktu notarialnego umowy kupna czy aktu dziedziczenia) oraz odpisu z księgi wieczystej. Określić kwestie podatkowe: darowizna mieszkania, podobnie jak inne darowizny, jest związana z koniecznością zapłacenia podatku od darowizny. W kilku przypadkach możemy jednak liczyć na zupełne zwolnienie (o czym zadecyduje grupa podatkowa, do której należy osoba otrzymująca darowiznę). Wciąż należy jednak pamiętać o zgłoszeniu tego faktu w urzędzie. Przepisanie mieszkania na dziecko a podatek Zazwyczaj darowizna mieszkania odbywa się w najbliższym kręgu rodzinnym. Jeżeli dotyczy to: małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępnych (rodziców, dziadków, pradziadków), rodzeństwo, pasierba, macochę/ojczyma, mówimy o tak zwanej zerowej grupie podatkowej. Należenie do niej wiąże się ze specjalnymi warunkami i możliwością uzyskania zwolnienia z podatku. Nadal należy jednak pamiętać o złożeniu formularza SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od daty przekazania darowizny. Umowa darowizny mieszkania w formie aktu notarialnego Aby przepisanie mieszkania było ważne, musi przybrać formę aktu notarialnego, tak samo jak sprzedaż nieruchomości. Umowę darowizny mieszkania podpisuje się wobec tego w obecności notariusza, któremu najpierw należy dostarczyć wskazane dokumenty. Wiąże się to także z dodatkowymi kosztami: trzeba będzie uregulować przede wszystkim taksę notarialną, będącą wynagrodzeniem notariusza. Jej wysokość zależy od wartości nieruchomości. Notariusz pobierze również środki za wprowadzenie wpisu do księgi wieczystej (200 zł) albo kwotę odpowiadającą podatkowi od darowizny, jeżeli nie będziemy korzystać ze zwolnienia. Szukasz środków na remont? Darowizna mieszkania przed upływem 5 lat własności: kwestie podatkowe Wątpliwości wielu osób wzbudza przepisanie mieszkania w okresie pierwszych pięciu lat po jego otrzymaniu lub nabyciu przez darczyńcę. Warto mieć jednak świadomość, że z koniecznością odprowadzenia podatku dochodowego wiąże się jedynie jego odpłatne zbycie. Inaczej wygląda to natomiast w przypadku chęci sprzedaży takiej nieruchomości przez obdarowanego: w ciągu pierwszych pięciu lat po otrzymaniu darowizny (okres ten liczy się od zakończenia roku!) będzie musiał z tego tytułu zapłacić podatek dochodowy i złożyć druk PIT-39. Będzie zwolniony z obowiązku podatkowego wyłącznie w sytuacji, w której środki wykorzysta na własne cele mieszkaniowe. Darowizna mieszkania a zachowek Darowizna mieszkania często jest wykorzystywana jako forma zabezpieczenia interesów wybranych osób przed śmiercią darczyńcy. Warto mieć jednak świadomość, że wcale nie musi zwolnić obdarowywanych z obowiązku wypłacenia spadkobiercom zachowku. W niektórych przypadkach darowizny przekazane przed śmiercią mogą zostać doliczone do spadku, a pozostałe osoby mogą dochodzić od obdarowanego wypłaty stosownego zachowku. Zależy to jednak od wielu sytuacji i każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie. Do spadku nie zostaną doliczone darowizny przekazane na więcej niż 10 lat przed otwarciem spadku albo takie, które zostały zrekompensowane pozostałym spadkobiercom. Przekazanie własności w formie darowizny nawet w obrębie jednej rodziny wiąże się z kosztami. Nie są one wysokie, jeśli obdarowanym ma być członek najbliższej rodziny. Gorzej, jeśli nowa o synowej, teściowej czy bratanicy - w pojęciu prawa dalszej rodzinie. Na jakie koszty trzeba się w takiej sytuacji nastawić? Takie pytanie zadaje sobie nasz czytelnik z Gdańska Moreny, pan Daniel. - Jak wygląda sprawa darowizny jeśli chodzi o dom? Przedmiotem darowizny miałby być dom z działką o wartości około 350-400 tys. przekazany przez matkę i ojca na syna i synową. Jaki byłby mniej więcej tego koszt? Wszystkich podatków łącznie z zapisami u notariusza? Odpowiada Joanna Mędraś, notariusz w GdańskuUmowa darowizny domu z działką, czyli umowa darowizny nieruchomości, wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Na ostateczny koszt tej operacji składać się będą: - taksa notarialna,- podatek VAT według stawki 23 proc.,- opłata sądowa za wpis do księgi wieczystej wraz z wynagrodzeniem dla notariusza za przesłanie do sądu wniosku o dokonanie wpisu, - podatek od spadków i darowizn. Przyjmując wartość przedmiotu umowy na 400 tys. zł taksa notarialna, zgodnie z §§ 3 i 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 roku w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (tekst jednolity Dz. U. z dnia 20 lutego 2013 roku, poz. 237) wynosi 2 370 zł + 23 proc. VAT + koszt wypisów (6 zł za każdą stronę wypisu + 23 proc. VAT). Przy sporządzaniu aktu notarialnego umowy darowizny notariusz pobierze również opłatę sądową w wysokości 200 zł za dokonanie wpisu w księdze z Uchwałą Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 5/13, notariuszowi za sporządzenie i przesłanie do sądu zamieszczonego w akcie notarialnym wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej przysługuje wynagrodzenie w kwocie 200 zł netto, ustalane na podstawie § 16 wyżej wskazanego rozporządzenia, odrębnie od wynagrodzenia za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego daną strony umowy nie należą do kręgu osób wskazanych w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn z dnia 28 lipca 1983 roku (Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 z późn. zm) ani do I grupy podatkowej (art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy), nie korzystają z ulgi wskazanej w art. 16 ustawy, notariusz naliczy również i pobierze podatek od spadków i zwrócić uwagę, że gdy mówimy o darowiźnie domu przez rodziców na rzecz syna i synowej, to tak naprawdę mówimy nie o jednej, a o czterech darowiznach. 1. matka → syn2. ojciec → syn 3. matka → synowa 4. ojciec → umowie darowizny nieruchomości (dom + działka) o wartości 400 tys. zł, wartość każdej z uczynionych darowizn w tym przypadku (dla potrzeb naliczenia podatku od spadków i darowizn) wynosi 100 tys. uczynione przez rodziców na rzecz syna zwolnione będą w całości z podatku od spadków i darowizn, na mocy art. 4a uczynione przez rodziców na rzecz synowej będą opodatkowane. W zadanym pytaniu nie wskazano jaka jest powierzchnia domu i jaka jest jego wartość. Nie podano wartości działki, co przy naliczaniu podatku od spadków i darowizn ma istotne znaczenie. Brak jest też informacji czy jest to pierwsza darowizna uczyniona przez rodziców na rzecz syna i synowej czy któraś z kolei. Przyjmijmy zatem wartość działki na kwotę 200 tys. zł i wartość domu również na kwotę 200 tys. zł. Załóżmy, że dom ma powierzchnię do 110 m kw. i obdarowana synowa nie posiada innego lokalu mieszkalnego, a w nabytym domu będzie zamieszkiwać co najmniej przez 5 lat i jest to pierwsza darowizna uczyniona na jej rzecz przez teściów (spełnia warunki wskazane w art. 16 pkt 2 ustawy). Przyjmijmy też, że syn i synowa obdarowani zostaną w równych udziałach wynoszących po 50 proc. całej nieruchomości. Wartość darowizny uczynionej przez matkę na rzecz synowej to 100 tys. zł, z czego - przykładowo - 50 tys. zł to wartość darowanej części działki i 50 tys. zł to wartość części darowanego domu. Zakładając, że synowa spełnia wspomniane wyżej warunki (wskazane w § 16 ust. 2 ustawy), nie zostanie naliczony podatek od darowizny części domu, naliczony zaś zostanie podatek od darowizny części działki. Podstawa opodatkowania, czyli kwota 50 tys. zł pomniejszona zostanie o kwotę wolną od podatku - 9 637 zł (50 tys. - 9 637 = 40 363). Do opodatkowania pozostanie zatem kwota 40 363 zł, a podatek naliczony zostanie zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1, z związku z art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy w następujący sposób: 40 363 - 20 556 = 19 807 x 7 proc. = 1 386,49 + 822,20 = 2 208,69 (obliczenie wynika z zapisów ustawy).Naliczony i pobrany przez notariusza podatek od spadków i darowizn wynosić będzie zatem w tym przypadku 2 208,69 naliczony zostanie podatek od spadków i darowizn w przypadku wskazanej darowizny uczynionej przez ojca na rzecz synowej. Łącznie kwota naliczonego i pobranego przez notariusza podatku od spadków i darowizn w związku z zawarciem umowy darowizny wynosić będzie 4 417,40 pamiętać o tym, że pomimo tego, że notariusz w sporządzanym przez siebie akcie notarialnym umowy darowizny wskazuje podstawę pobrania podatku od spadków i darowizn lub wskazuje podstawę jego niepobrania, to i tak, zgodnie z art. 19 pkt. 6 ustawy, gdy zechce pan wraz z małżonką otrzymaną na mocy umowy darowizny nieruchomość zbyć lub obciążyć, będzie pan musiał okazać notariuszowi, który dokonywać będzie danej czynności, zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, że podatek od spadków i darowizn w związku z uczynioną darowizną nie należał się lub że został zapłacony albo że zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia. Pytania o koszty związane z zawarciem umowy darowizny, w szczególności pytanie o wysokość podatku od spadków i darowizn zawsze są pytaniami, na które trudno udzielić precyzyjnej odpowiedzi, nie znając szczegółów zawieranych transakcji. Zachęcam do udania się do notariusza i szczegółowego przedstawienia pana sytuacji, celem naliczenia kosztów planowanej umowy. Pytanie do notariusza Zamierzasz kupić lub sprzedać nieruchomość, wydzielić jej część, dokonać darowizny lub spisać testament, ale masz wątpliwości co do związanych z tym formalności? Prześlij swoje pytania mailem: notariusz@ Na pytania czytelników odpowiadać będą notariusze z Izby Notarialnej w Gdańsku. Odpowiedzi na wybrane pytania publikowane będą w Serwisie Dom portalu Darowizna dokonana przez teścia na rzecz zięcia (synowej) podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Lepiej zatem przekazać darowiznę córce (synowi). Teściowie z zięciami i synowymi nie stanowią bowiem najbliższej rodziny wg przepisów podatkowych. Spadki i darowizny przekazywane w ramach najbliższej rodziny podlegają zwolnieniu z podatku od spadków i ich przedmiot, jak i wartość z zasady nie odgrywają tu żadnej roli. Jednakże, określenie „najbliżsi” niejednokrotnie nie pokrywa się z jego potocznym znaczeniem, co w wielu przypadkach przysparza podatnikom niepotrzebnych kłopotów. Wszystko zależy od grupyZarówno wysokość podatku, jak i określenie warunków uprawniających do zwolnienia, czy kwoty,po przekroczeniu której pojawią się obowiązki podatkowe, uzależnione są od tzw. grupy ona relacje wiążące obie strony tzn. darczyńcę i obdarowanego, spadkodawcę i spadkobiercę itd. Trzy (a nawet cztery) grupy podatkoweGeneralną zasadą jest, że opodatkowaniu nie podlega nabycie od jednej osoby, jeżeli ich łączna wartość w ciągu 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie wraz z wartością ostatniej darowizny nie przekracza:- 9637 zł w przypadku nabywców z I grupy podatkowej,- 7276 zł w przypadku nabywców z II grupy podatkowej,- 4902 zł w przypadku nabywców z III grupy grupa – małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie;II grupa – zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych;III grupa – inni do ww. kwot nie wymagają zgłoszenia do urzędu skarbowego i przekroczeniu tych kwot trzeba już ustawie są przewidziane zwolnienia i ulgi, jednak ich skuteczność będzie uzależniona od spełnienia określonych przepisami warunków. A w szczególności od przynależności do czwartej (zwanej też „zerową”) grupy podatkowej obejmującej najbliższą rodzinę. Zięć to nie (najbliższa) rodzinaW myśl ustawy o podatku od spadków i darowizn, bez względu na kwotę, zwolnione od podatku mogą być spadki i darowizny tylko od członków najbliższej rodziny tym podatku najbliżsi to: małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, pasierbowie, ojczym, macocha i ze zwolnienia wymaga też zgłoszenia darowizny fiskusowi oraz udokumentowania darowizny dowodem przelewu na rachunek pamiętać, że teściowa, teść, zięć i synowa nie stanowią najbliższej rodziny, co w konsekwencji może spowodować konieczność uregulowania zobowiązania podatkowego tytułem darowizny obejmującej te osoby. Najbliższa rodzina nie płaci podatku od spadku ani darowiznyCzy darowizna pieniężna dla najbliższych zawsze musi być przelana na konto obdarowanego, aby była zwolniona z podatku? Obowiązek podatkowy po przekroczeniu kwoty wolnej od podatkuObowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych i to on zobowiązany jest do zapłaty podatku, jak również uregulowania wszelkich wszystkim należy pamiętać o zgłoszeniu do organu podatkowego darowizny, której wartość przekracza określoną przepisami kwotę wolną od tak dla I grupy podatkowej wartość ta wynosi 9 637 zł od jednej osoby. Oznacza to, że obowiązkiem zięcia, któremu teść podarował kwotę 30 000 zł, jest odprowadzenie odpowiedniej kwoty podatku od nadwyżki. Jeżeli wartość darowizny przekracza kwotę wolną od podatku należy zgłosić i opodatkować Koniecznym jest zatem złożenie zeznania podatkowego. W tym celu należy wypełnić specjalny formularz - SD-3, czyli "Zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych", w którym należy określić tzw. czystą wartości rzeczy lub praw majątkowych, czyli w analizowanym przypadku wskazać pełną kwotę pożyczki – 30 000 zł. Warto w tym miejscu wspomnieć, że w przeciwieństwie do innych podatków wypełniając formularz SD-3 spadkobierca bądź obdarowany nie oblicza podatku sam. Wartość zobowiązania podatkowego określa fiskus na mocy decyzji, po otrzymaniu której podatnikowi przysługuje 14 dni na zapłacenie ustalonego podatku. Ponadto warto zauważyć, że formularza SD-3 nie składa się, jeśli sprawa przechodzi przez notariusza, do którego należy przekazanie wszelkich informacji na temat darowizny, jak również pobór podatku. Jest jeszcze zwolnienie darowizny na cele mieszkanioweDla pierwszej grupy podatkowej przewidziane zostało także zwolnienie nabycia w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy w wysokości nieprzekraczającej 9 637 zł od jednego darczyńcy,a jeżeli jest wielu darczyńców trzeba pilnować, czy przez 5 lat wszystkie darowizny nie przekroczą19 274 skorzystać z tego zwolnienia należy otrzymane pieniądze lub rzeczy przeznaczyćna cele mieszkaniowe. Jest na to 12 miesięcy. Ale uwaga! Jeżeli pieniądze teść zamiast zięciowi przelałby na konto córki, która zgłosiłaby ją w ciągu 6 miesięcy fiskusowi, przysługiwałoby zwolnienie bez względu na cel i wysokość darowizny. Czy darowizna nieruchomości może być zwolniona z podatku? Wartość podatku naliczana wg skaliSposób określania zobowiązania podatkowego, jakie ciąży na podatniku, który otrzymał majątek drogą darowizny, może wydawać się nieco należy pamiętać, że wartość podatku ustala się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według skal przewidzianych dla poszczególnych grup tak dla podatników należących do I grupy podatek wynosi:a) 3 % od wartości nadwyżki ponad kwotę wolną od podatku, jeżeli jej wartość nie przekracza 10 278 złb) 308 zł 30 gr i 5 % nadwyżki ponad zł w przypadku nadwyżki mieszczącej sięw przedziale od 10 278 zł do 20 556 zł;c) 822 zł 20 gr i 7 % nadwyżki ponad 20 556 złWracając do przykładu podatnika, który otrzymał od teścia kwotę 30 000 zł, wartość nadwyżkinad kwotę wolną od podatku wynosi 20 363 zł. W związku z tym, podatek tytułem darowizny,po zaokrągleniu wyniesie: 308 zł 30 gr + 5% x (20 363 – 10 085) = 308 zł 30 gr + 504 zł 25 gr = 813 Węcławik,Dorota Kępka Czy darowizna od rodziców wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków? Na wstępie wyjaśniam, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy tzw. wspólność majątkowa (wspólność ustawowa), obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Czasem mamy do czynienia z sytuacjami, gdy przedmioty majątkowe nabyte w trakcie małżeństwa, nie zostają objęte wspólnością ustawową, a stają się majątkiem osobistym każdego z małżonków. Poniższe przypadki są tego przykładem. DAROWIZNA Szanowni Państwo, bardzo często zastanawiacie się nad tym, czy to co zamierzacie podarować swojemu dziecku, będącemu w związku małżeńskim, stanie się również własnością waszego zięcia czy synowej. Zgodnie z art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (dalej do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Zasada jest zatem taka – przedmiot darowizny wchodzi do majątku odrębnego małżonka, chyba że darczyńca inaczej postanowił. Dokonanie darowizny np. nieruchomości swojemu synowi czy córce, nie wchodzi do majątku wspólnego jego oraz jego żony/męża (majątku małżeńskiego), a stanowi wyłączną własność waszego dziecka, które może nią swobodnie dysponować bez zgody osób trzecich, w tym i bez zgody żony/męża. Nic nie stoi oczywiście na przeszkodzie, by dokonując darowizny, przykładowo wyżej wspomnianej nieruchomości, złożycie przed notariuszem oświadczenie, iż darowana nieruchomość będzie wchodziła w skład majątku wspólnego waszego dziecka i jego żony/męża. Wówczas zgodnie z waszym życzeniem i wolą, nieruchomość stanie się własnością małżonków (syna i synowej czy córki i zięcia). Czy spadek po rodzicach wchodzi do majątku wspólnego małżonków? SPADEK Podobnie jak przy darowiźnie, również spadek nie wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Zgodnie z art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (dalej do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Majątek nabyty w trybie dziedziczenia może wyjątkowo wejść do majątku wspólnego małżonków, pod warunkiem, że tak postanowił sam spadkodawca. WYJĄTEK Wyjątek od zasad wprowadza art. 34 zgodnie z którym przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Mam dwoje dzieci: syna, który niedługo skończy 12 lat, i 18-letnią córkę; ona natomiast ma roczne dziecko). Niestety córka notorycznie mnie okrada, pomimo tego że utrzymuję ją i dziecko. Wiem, że w przypadku mojej niespodziewanej śmierci wyniosłaby z domu wszystko, a dom według prawa dostanie w 50%. Sporządziłam na wszelki wypadek testament, w którym jedynym spadkobiercom ustanowiłam syna, tak aby w przyszłości go chronić. Z mojej wiedzy wynika, że córka i tak mogłaby się starać o zachowek. Jak wobec tego przepisać dom na syna, aby nie musiał jej wypłacać zachowku? Czy mogę z nim podpisać umowę dożywocia, choć jest nieletni? Dziedziczenie testamentowe a dziedziczenie ustawowe Polski system prawa wyróżnia dwa tytuły dziedziczenia: testament oraz ustawę. Regulacje dotyczące spadków zawiera Księga IV pod tytułem „Spadki” Kodeksu cywilnego. Dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Przepisy dotyczące dziedziczenia ustawowego stosuje się tylko wtedy, gdy spadkodawca nie pozostawił ważnego testamentu. Jeżeli spadkodawca pozostawił testament, należy postępować zgodnie z jego wolą, którą w nim wyraził. Z informacji podanych przez Panią wynika, że ma Pani spisany testament na rzecz swojego małoletniego syna. A więc po śmierci Pani kwestia dziedziczenia spadku będzie jasna – cały spadek przypadnie spadkobiercy testamentowemu, czyli synowi. Komu i w jakiej części udziału spadkowego należy się zachowek Co się tyczy kwestii ewentualnego zachowku na rzecz Pani córki, należy stwierdzić, co następuje: Krąg osób uprawnionych do zachowku reguluje art. 991 Kodeksu cywilnego ( „§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). § 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo jego uzupełnienia”. Dopiero w sytuacji jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku w jeden z powyższych sposobów, przysługuje mu roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do jego pokrycia. O zachowku możemy mówić jedynie po śmierci spadkodawcy. Tak więc po Pani śmierci córka będzie mogła domagać się od brata zachowku od zapisanego na jego rzecz majątku w testamencie lub ewentualnej darowiźnie, jeśli Pani takiej dokona na rzecz syna. Art. 992. „Przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni”. Jak uchronić obdarowanego syna przed wypłatą zachowku rodzeństwu? Prawo polskie przewiduje trzy możliwości, żeby móc uchronić się przed wypłatą ewentualnego zachowku. Umowa dożywocia Sposób 1 – umowa dożywocia (art. 908 § 1 Zgodnie z tym przepisem: „Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym”. Co istotne, umowa dożywocia nie jest traktowana jak darowizna. Ma to znaczenie ze względu na fakt, że nie jest ona brana pod uwagę dla potrzeb ustalania zachowku. Należy ją sporządzić w formie aktu notarialnego. Stronami umowy dożywocia mogą być pełnoletnie osoby, a więc na dzień dzisiejszy nie ma takiej możliwości, żeby Pani mogła zawrzeć taką umowę z synem, który jest niepełnoletni. Wydziedziczenie spadkobiercy Sposób 2 – wydziedziczenie spadkobiercy, tj. pozbawienie go prawa do zachowku. Wydziedziczenie jest możliwe zgodnie z prawem, jeżeli uprawniony do zachowku: wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci, uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. W myśl art. 1009 przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Oznacza to, że testament powinien określać (opisywać) tę przyczynę. Nie jest przewidywana tutaj szczególna forma testamentu – wystarczy odręcznie sporządzony w formie pisemnej i podpisany testament przez spadkodawcę. Zstępni (dzieci, wnuki) wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby wydziedziczony przeżył spadkodawcę (art. 1011 Udział spadkowy, który przypadłby wydziedziczonemu przez spadkodawcę dziecku, przypada zstępnym wydziedziczonego (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1971 r., III CZP 5/71, RPEiS 1972, nr 1, s. 350). Jeżeli więc wydziedziczy Pani w testamencie córkę, to jej dziecko po Pani śmierci będzie mogło ubiegać się o zachowek od Pani syna. Musiałaby Pani również wydziedziczyć dziecko starszej córki. Oczywiście wydziedziczenie nieletnich osób wiąże się z ryzykiem, że po Pani śmierci zapis o wydziedziczeniu może zostać podważony. Proszę mieć na uwadze, że muszą istnieć przesłanki, które wskazałam powyżej, żeby wydziedziczyć zarówno Pani córkę, jak i jej dziecko. Zrzeczenie się dziedziczenia przez dzieci Sposób 3 – zrzeczenie się dziedziczenia po Pani śmierci przez córkę. Zrzeczenie takie może być dokonane wyłącznie przez umowę w formie aktu notarialnego. Według art. 1048 Kodeksu cywilnego: „Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego”. Stosownie do art. 1049 § 1 Kodeksu cywilnego: „Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej”. Według § 2 tego artykułu zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku. Do zawarcia umowy o zrzeczenie się spadku konieczna jest wola zarówno spadkodawcy, jak i spadkobiercy (spadkobierców). Reasumując, w Pani sprawie na dzień dzisiejszy jedynym skutecznym sposobem, żeby uchronić syna przed wypłatą zachowku w przyszłości jest zrzeczenie się dziedziczenia przez Pani córkę. Umowy dożywocia na dzień dzisiejszy nie da się zawrzeć, chyba że poczeka Pani, aż syn osiągnie pełnoletność. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼

przepisanie domu na syna bez synowej